Dünya Ekonomik Forumu (WEF) ve iş gücü piyasası uzmanları, yapay zekanın (YZ) hızla yaygınlaşmasının iş dünyasında önemli bir dönüşüm yarattığını vurguluyor. Giriş seviyesindeki pozisyonların giderek azalması, genç profesyoneller için “kariyer merdiveninin ilk basamağının çökmesi” riski ile karşı karşıya kaldıklarını gösteriyor.
Giriş seviyesindeki iş ilanları son yıllarda ciddi bir düşüş yaşadı. Bu durum, teknoloji devlerinin yapay zekaya yaptığı milyarlarca dolarlık yatırımlarla birlikte ortaya çıkıyor. Veri girişi, temel analiz, müşteri desteği ve başlangıç aşamasındaki yazılım görevleri gibi işlerin artık algoritmalar tarafından üstlenilmesi, bu düşüşü hızlandırdı. Revelio Labs’ın verilerine göre, ABD’de giriş seviyesindeki iş ilanları son 18 ayda yüzde 35 oranında azalmış durumda. Uzmanlar, şirketlerin daha az personelle daha fazla verim elde etme stratejilerinin, deneyimli çalışanlara olan talebi artırırken “junior” pozisyonların ortadan kalkmasına neden olduğunu belirtmektedir.
Bu durum, kısa vadede şirketlerin operasyonel maliyetlerini düşürmesine olanak tanırken, uzun vadede ciddi riskler taşıyor. Genç yeteneklerin iş gücüne dahil edilmemesi, çeşitli sorunlara yol açabilir. Bunlar arasında, kurumsal hafızanın ve mesleki deneyimin yeni nesillere aktarılmaması, gelecekte üst düzey pozisyonları dolduracak kalifiye çalışan bulma zorluğu ve kurumların genç bakış açılarıyla kendilerini yenileme yeteneğinin azalması sayılabilir.
Yapay zekanın iş gücü yapısını değiştirmesi, yalnızca yeni mezunları değil, mevcut çalışanları da olumsuz etkiliyor. Araştırmalar, alt kademe işlerin otomasyona devredilmesinin iş yükünü orta ve üst kademelere kaydırdığını ortaya koyuyor. Bu durum, orta ve kıdemli yöneticilerin daha önce asistanlar veya stajyerler tarafından yürütülen temel görevleri üstlenmesine neden olarak tükenmişlik sendromu ve işe yabancılaşma gibi sorunları beraberinde getiriyor.
“Ustalık zinciri” de bu süreçten zarar görebilir. Mesleki gelişimin temelini oluşturan “yaparak öğrenme” süreci, genellikle basit ve tekrarlayan görevlerle başlar. Uzmanlar, bu alanların otomasyona terk edilmesinin gelecekteki uzmanların yetişme alanını daraltacağını belirtiyor. Eğer bilinçli giriş kanalları ve yeni nesil eğitim modelleri oluşturulmazsa, iş dünyasındaki profesyonel yetiştirme zincirinin kalıcı bir hasar alması riski söz konusu.
