Ekonomist Mahfi Eğilmez, katıldığı bir canlı yayın programında Türkiye ekonomisinin ilk dört aylık performansını değerlendirdi. Eğilmez, enflasyon, bütçe verileri, kurumlar vergisi tahsilatı ve gelir dağılımı gibi pek çok önemli konuda dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
**Büyüme Hızındaki Düşüş ve Çıktı Açığı**
Eğilmez, enflasyon raporundaki çıktı açığı tahminlerine değinerek, büyüme oranlarındaki gerilemeyi vurguladı. “Uzun yıllar boyunca büyüme ortalamamız yüzde 5 civarındaydı. Eğer bu oranın altında kalırsak, bu çıktı açığını işaret eder. Yüzde 3 seviyelerinde bir büyüme ile 2 puanlık bir çıktı açığı ile karşı karşıyayız. Bu, büyümenin daha da azalacağı anlamına geliyor.” dedi.
**Bütçe Açığı ve Faiz Dışı Denge**
Mahfi Eğilmez, ocak-nisan döneminde bütçe dengesinin 759 milyar TL açık verdiğine dikkat çekti. Geçen yıl bu açığın 1,8 trilyon TL olduğunu hatırlatarak, faiz dışı dengenin fazla vermesinin olumlu bir gelişme olduğunu belirtti. “Bütçeye baktığımızda, ocak-nisan itibarıyla 759 milyar TL açık vermişiz. Geçen yıl 1,8 trilyon TL açık vardı. Faiz dışı dengenin fazla vermesi iyi bir durum. Nakit dengesi ile kıyasladığımızda, bütçenin durumu nakit dengesine göre daha iyi. Ancak, ilk dört ayda bütçe giderleri yüzde 40 artarken, bu artış enflasyonun üzerinde gerçekleşti. Faiz hariç giderler yüzde 36,6, faiz giderleri ise yüzde 56,5 artmış. Gelirler de umut verici bir şekilde giderlerden daha fazla artış göstermiş. Gelir vergisi yüzde 62, dahilde alınan KDV yüzde 47,6 artmış; ancak ithalde alınan KDV yüzde 31 düşmüş. Bu, üretimde bazı sıkıntılar yaşandığını gösteriyor.” dedi.
**Kurumlar Vergisi Tahsilatı ve Gelecek Beklentisi**
Kurumlar vergisi tahsilatındaki artışın geçici olabileceğine de dikkat çeken Eğilmez, “2025 yılının ilk dört ayında kurumlar vergisi tahsilatı 53,5 milyar TL iken, bu yıl 446 milyar TL’ye yükseldi. Bu yüzde 734’lük bir artış anlamına geliyor ve bütçede önemli bir etkisi var. Ancak bu artış zaman içerisinde azalabilir; asıl vergi gelirleri ne kadar artıyor, bunu zaman gösterecek.” ifadesini kullandı. Eğilmez, ayrıca enflasyonun düşürülmesi ile birlikte bütçedeki faiz yükünün de azalacağını belirtti.
**Gelir Dağılımında Adaletsizlik**
Gelir dağılımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Eğilmez, Türkiye’nin Gini katsayısının dünya ortalamasının üzerinde bozuk bir görünüm sergilediğini ifade etti. “Dünya genelinde Gini katsayısı ortalama 0,33 civarındadır, bu çok kötü değil ama iyi de değil. Türkiye ise 0,44 seviyesinde, bu da bozuk bir gelir dağılımını işaret ediyor. 40’ın altına düşmüyoruz, sürekli 0,40-0,45 arasında gidip geliyoruz. ABD’nin Gini katsayısı 0,42, Çin ise 0,36. En iyi durumdaki ülkeler ise Kuzey Avrupa ülkeleri.” diye ekledi. Eğilmez, IMF’nin yaptığı araştırmalara da atıfta bulunarak, gelişmiş ekonomilerin gelirinin yüzde 40’ını alırken, nüfusun yalnızca yüzde 14’ünü kapsadığını vurguladı ve burada ciddi bir adaletsizlik olduğunu sözlerine ekledi.
